ปณิธาน....เพื่อสืบสานแนวพระราชดำริ

ยกระดับทุเรียนคุณภาพ 3 จชต. รวมกลุ่มพึ่งตนเองตามแนวพระราชดำริ

อ่าน : 460

ปิดทองฯยกระดับทุเรียนคุณภาพ 3 จังหวัดชายแดนใต้ปี 2564 ตามแนวพระราชดำริ นำร่องบริหารเชิงธุรกิจ ให้เกิดการรวมกลุ่ม พึ่งพาตนเองได้ สร้างอำนาจต่อรอง เกษตรกรเข้าร่วม 564 ราย ทุเรียน 27,589 ต้น หลังปี 2563 ทำรายได้ 141,267,505บาท ยกระดับเพิ่มประสิทธิภาพคนอาสาทุเรียนคุณภาพ สู่ครูภูมิปัญญา 50 คนสมาชิกสวนทุเรียนที่ประสบความสำเร็จ เพิ่มศักยภาพเป็นการเกษตรกรพรีเมี่ยม  เดินหน้าร่วมมือทุกภาคส่วน ตั้งคณะกรรมการบริหารโครงการเพิ่มประสิทธิภาพฯ 

ฤดูกาลทุเรียน 3 จังหวัดชายแดนใต้ของปี 2564 ยังคงตั้งเป้าหมายไว้สูงให้ได้ผลผลิตคุณภาพ เกรด AB จำนวนร้อยละ 85 ของทุเรียนที่เข้าร่วมโครงการ หนอนทุเรียนเป็นร้อยละ 0 เป็นเป้าเดิมของปี 2563 แม้ปีที่ผ่านมาทำได้ 52 เปอร์เซ็นต์ แต่ก็พัฒนาจากเดิมปีคือ 2562 ที่มีเกรด AB เพียง 32 เปอร์เซ็นต์ ที่สำคัญคือปีที่แล้ว มีรายงานพบหนอนเพียง 3 เปอร์เซ็นต์ เป็นตัวเลขที่ทางจีนบอกว่ารับได้แต่อย่างไรก็ต้องพัฒนาให้ไม่พบหนอนในทุเรียนส่งออก

โครงการทุเรียนคุณภาพปี 2564 ถือว่าเป็นปีที่ 4 ที่ปิดทองหลังพระ เข้ามาดำเนินการมีการปรับเป้าหมาย และกระบวนการทำงานให้เป็นระบบมากขึ้น  ปีแรก 2561 มีเกษตรกรเข้าร่วมเพียง 18 ราย ปี 2563 มีเกษตรกรเข้าร่วม 645 ราย ปี2564 มีเกษตรกรร่วม 564 รายที่ลดลงเพราะบางคนขอลาออก เนื่องจากไม่สามารถทำได้ตามขั้นตอนที่ได้ตกลงไว้ บางคนโดนตัดสิทธิ์เพราะไม่ทำตามเงื่อนไข ส่งขายให้พ่อค้าคนกลางรายอื่นแต่ก็ถือว่าเกษตรกรสามารถทำรายได้จากทุเรียนได้เพิ่มขึ้น
 ปี 2563 ทุเรียนที่เข้าร่วมโครงการมีจำนวน 29,201 ต้นขายได้ทั้งหมด 141,267,505 บาทเฉลี่ยเกษตรกรมีรายได้ 219,019 บาท/ครัวเรือนมากกว่าของปี 2562 ทีมีทุเรียนเข้าร่วม 22,508 ต้น ขายได้ 101,090,048 บาท เฉลี่ยรายได้ 152,245 บาท/ครัวเรือน แม้ปีนี้จำนวนต้นทุเรียนจะลดลงเป็น 27,589 ต้นแต่เชื่อว่าทุเรียนคุณภาพเกรด AB จะมีสัดส่วนเพิ่มมากขึ้น ความสนใจสมัครเข้าร่วมโครงการของเกษตรกรจึงไม่ส่งกระทบกับภาพรวมของการทำโครงการ

“ตั้งแต่เริ่มโครงการฯทุกปี ปิดทองหลังพระฯ จะเข้าไปทำประชาคมก่อนว่าเกษตรกรสนใจจะเข้าร่วมหรือไม่ ไม่ใช่การไปคัดเลือกเกษตรกรมาเข้าร่วมโครงการฯ” เริ่มจากปีแรกที่จังหวัดยะลา เข้าปีที่ 4 ก็ทำทั้ง 3 จังหวัดชายแดนใต้ในอำเภอที่ทางเกษตรจังหวัดมีข้อมูลเรื่องคุณภาพของเกษตรกร การทำประชาคมก็เพื่อทำความเข้าใจเงื่อนไข ข้อตกลงกระบวนการทำงานของปิดทองหลังพระฯกับเกษตรกรก่อน เมื่อยินดีรับเงื่อนไขก็ทำบันทึกข้อตกลงร่วมกันก่อน

เป้าหมายการทำงานปี 2564 นอกจากการพัฒนาทุเรียนให้ได้คุณภาพ เกรด AB ถึงร้อยละ 85 แล้ว ปิดทองหลังพระฯ ยังวางแนวทางการดำเนินงานตามแนวพระราชดำริ “เกษตรทฤษฏีใหม่ ขั้นก้าวหน้า” ในขั้นที่ 2 หลังจากที่เกษตรกรผ่านขั้นที่ 1 คือเรื่องการบริหารจัดการน้ำและพึ่งพาตนเองได้แล้วก็เป็นขั้นของการรวมกลุ่มเกษตรกรเพื่อเสริมอำนาจการต่อรองกับตลาดได้มากขึ้น 

การรวมกลุ่มของแต่ละพื้นที่มีการบริหารจัดการกันเอง สามารถพัฒนาทุนดำเนินงานได้ด้วยตนเอง มีการพัฒนาอาสาพัฒนาทุเรียนคุณภาพ 50 คนให้เป็นครูภูมิปัญญาในพื้นที่และสามารถถ่ายทอดความรู้การพัฒนาทุเรียนคุณภาพในพื้นที่อื่นได้ จะมีการยกระดับเกษตรกรคุณภาพ 100 รายให้สามารถดูแล บริหารจัดการด้วยตนเอง โดยไม่ต้องพึ่งอาสาทุเรียนเพียงอย่างเดียว มีการสร้าง Platform ข้อมูลตรวจสอบย้อนกลับที่ผู้ซื้อสามารถทราบข้อมูลแหล่งที่มาของทุเรียนคุณภาพได้ และมีการนำร่องการบริหารเชิงธุรกิจ

ปี 2564 ปิดทองฯมีการแบ่งพื้นที่โครงการทุเรียนคุณภาพใน 3 จังหวัดชายแดนใต้เป็น 21 โหนด จังหวัดยะลามี 14 โหนด เพิ่มอำเภอเบตงเป็นโหนดที่ 21 ปัตตานีมี 2 โหนด นราธิวาส 5 โหนด มีอาสาสมัครทุเรียนคุณภาพ 74 คน ในการสนับสนุน ส่งเสริม ติดตามสมาชิก

เป็นปีแรกที่มีการปรับกระบวนการทำงานโดยการตั้งคณะกรรมการทุเรียนคุณภาพในชื่อ “คณะกรรมการบริหารโครงการเพิ่มประสิทธิภาพ การผลิตสินค้าการเกษตรให้ได้คุณภาพตามศาสตร์พระราชา” คณะกรรมการฯมาจากระดับกระทรวงและระดับจังหวัด เพื่อประชุมติดตามโครงการฯเป็นรายช่วงการผลิต ตั้งแต่เตรียมต้นและสะสมอาหาร การบำรุงดอก ช่วยการบำรุงผล และช่วงการเก็บเกี่ยว ส่วนคณะผู้บริหารสถาบันฯ จะลงพื้นที่เพื่อติดตามการดำเนินงานทุกเดือน และฝ่ายปฏิบัติคือคณะนิเทศฯจากส่วนอำนวยการ แบ่งเป็น 4 ฝ่าย คือ ผ่ายการผลิต ฝ่ายการตลาด ฝ่ายข้อมูลและติดตาม และฝ่ายบัญชีและการเงิน 

ปีนี้โครงสร้างการทำงานจะมีความเป็นระบบมากขึ้น มีการประสานงานกับหน่วยงานระดับต่าง ๆ ในรูปแบบคณะกรรมการ อาทิ กระทรวงมหาดไทย กระทรวงเกษตรฯ จนถึงระดับจังหวัดทั้ง 3 จังหวัดชายแดนใต้ การติดตามผลจะมีทุกเดือนการทำงานจะมีประสิทธิภาพขึ้น

“ความสำเร็จของโครงการทุเรียนคุณภาพในพื้นที่ 3 จังหวัดชายแดนใต้ ที่เด่นชัดคือ เกษตรกรมีความรู้เรื่องการทำทุเรียนจนได้ผลผลิตเป็นที่ต้องการของตลาด ได้คุณภาพเกรด AB เพิ่มขึ้น มีหนอนเจาะน้อยลง มีความแม่นยำในกระบวนการตั้งแต่เริ่มบำรุง ให้อาหารลำต้นก่อนออกดอก เกิดความชำนาญ ทุเรียนภาคใต้เริ่มเป็นที่รู้จักของตลาดผู้รับซื้อ มีล้งจากจีนมาสำรวจแปลงทุเรียนและให้ราคาเหมาที่สูงขึ้น สร้างโอกาสและทางเลือกให้เกษตรกร แตกต่างจากที่ผ่านมา ที่ไม่มีใครสนใจทุเรียนจากใต้ และในอนาคตยังสามารถต่อยอดสร้างมูลค่าเพิ่มได้อีก อาทิ การแปรรูป”