ความเป็นมา

ใจกลางป่าแก่งกระจาน ป่าที่มีความอุดมสมบูรณ์สูงและมีความหลากหลายทางชีวภาพ จนได้รับการประกาศให้เป็น ๑ ใน ๒๕ ผืนป่าสำคัญของโลก คือ ที่ตั้งของบ้านโป่งลึกและบ้านบางกลอย ที่อยู่อาศัยของชาวกะเหรี่ยงเกือบพันชีวิตที่ต้องดำรงชีพอยู่อย่างอดอยากและยากลำบาก ขาดแคลนปัจจัยพื้นฐานทุกอย่าง ทั้งที่อยู่อาศัย อาหาร เครื่องนุ่งห่ม ยารักษาโรค และอาชีพเลี้ยงชีวิต


แม่น้ำเพชรบุรีอันอุดมสมบูรณ์อยู่ต่ำกว่าพื้นที่ทำกินของหมู่บ้านถึง ๕๐ เมตร จึงไม่อาจใช้ประโยชน์ จากน้ำได้ พื้นที่ราบที่จะเพาะปลูกได้ก็มีน้อย ยามฝนตกดี ผลผลิตข้าวก็ยังได้เพียง ๒๐ ถังต่อไร่ ไม่พอต่อการบริโภค ชาวบ้านมากกว่าร้อยละ ๒๐ เป็นประชากรตกสำรวจ 

เมื่อหน่วยงานของรัฐเข้ามาไม่ถึง เพราะใจกลางป่าแก่งกระจาน ป่าที่มีความอุดมสมบูรณ์สูงและมีความหลากหลายทางชีวภาพ จนได้รับการประกาศให้เป็น ๑ ใน ๒๕ ผืนป่าสำคัญของโลก คือ ที่ตั้งของบ้านโป่งลึกและบ้านบางกลอย ที่อยู่อาศัยของชาวกะเหรี่ยงเกือบพันชีวิตที่ต้องดำรงชีพ อยู่อย่างอดอยากและยากลำบาก ขาดแคลนปัจจัยพื้นฐานทุกอย่าง ทั้งที่อยู่อาศัย อาหาร เครื่องนุ่งห่ม ยารักษาโรค และอาชีพเลี้ยงชีวิต แม่น้ำเพชรบุรีอันอุดมสมบูรณ์อยู่ต่ำกว่าพื้นที่ทำกินของหมู่บ้านถึง ๕๐ เมตร จึงไม่อาจใช้ประโยชน์จากน้ำได้ พื้นที่ราบที่จะเพาะปลูกได้ก็มีน้อย ยามฝนตกดี ผลผลิตข้าวก็ยังได้เพียง ๒๐ ถังต่อไร่ ไม่พอต่อการบริโภค ชาวบ้านมากกว่าร้อยละ ๒๐ เป็นประชากรตกสำรวจ เมื่อหน่วยงานของรัฐเข้ามาไม่ถึง เพราะความห่างไกลทุรกันดาร หลายคนจึงเสียสิทธิการเป็นพลเมืองไทย ยามเจ็บป่วยต้องเดินเท้าเกือบทั้งวัน หรือถึงมีรถก็ต้องใช้เวลาเกือบสามชั่วโมงกว่าจะถึงตัวจังหวัดเพชรบุรี


การขาดแคลนน้ำและพื้นที่ทำกิน ทำให้คนส่วนใหญ่ต้องออกมาทำงานรับจ้าง บ้างเก็บมะนาว บ้างก็รับจ้างสารพัดในเมือง คนทั้งสองหมู่บ้านจึงมีรายได้เฉลี่ยต่อครอบครัวเพียง ๔๓,๓๐๐ บาทต่อปี โดยร้อยละ ๗๖ ของรายได้ มาจากการรับจ้าง รายได้จากการเกษตรมีเพียงร้อยละ ๗ เท่านั้น ส่วนรายจ่ายเฉลี่ยอยู่ที่ครอบครัวละ ๓๒,๗๐๐ บาทต่อปี ครึ่งหนึ่งเป็นค่าข้าวสารกับค่าอาหาร และมีหนี้สินเฉลี่ยอยู่ที่ครอบครัวละ ๖,๗๐๐ บาท


ขณะที่คนในหมู่บ้านอยู่อย่างยากลำบาก ป่าแก่งกระจานเองก็เผชิญกับวิกฤตไม่ยิ่งหย่อนไปกว่ากัน เมื่อพื้นที่ป่าและสัตว์ป่าถูกเบียดเบียนอย่างหนัก รวมทั้งมีเหตุการณ์รุนแรงเกิดขึ้นอย่างต่อเนื่อง


การถือกฎหมายคนละฉบับของเจ้าหน้าที่ผู้ปฏิบัติแต่ละฝ่าย ทำให้สถานการณ์ความขัดแย้งในพื้นที่ลุกลามบานปลาย จากปัญหาการบุกรุกป่า ปัญหาความยากจนในพื้นที่ ปัญหาชนกลุ่มน้อย ปัญหาความมั่นคงตามแนวชายแดน ปัญหาทัศนคติ ซึ่งเป็นปัญหาภายใน ขยายไปสู่ปัญหาสิทธิมนุษยชนซึ่งเป็นปัญหาในระดับนานาชาติ ทั้งหมดนี้โหมกระพือให้สถานการณ์ในพื้นที่แก่งกระจานดูเสมือนว่าจะไม่สามารถหาหนทางออกของปัญหาเหล่านี้ได้