ปิดทองหลังพระฯ ขับเคลื่อน “บ้านห้วยม่วง” เป็นหมู่บ้าน 100 ปีชาตกาล จากสวนส้มที่เคยสร้างหนี้ สู่ชุมชนเกษตรปลอดภัยที่พึ่งตนเอง

บ้านห้วยม่วง ตำบลแม่นาวาง อำเภอแม่อาย จังหวัดเชียงใหม่ ได้รับการคัดเลือกเป็น 1 ใน 10 หมู่บ้านต้นแบบบูรณาการการพัฒนาตามแนวพระราชดำริ หรือ “หมู่บ้าน 100 ปีชาตกาล” เพื่อร่วมเทิดพระเกียรติและน้อมรำลึกในพระมหากรุณาธิคุณของพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร เนื่องในวาระ 100 ปีชาตกาล ในปี 2570

ครั้งหนึ่ง “สวนส้ม” คืออาชีพหลักและความหวังของคนบ้านห้วยม่วง แต่เมื่อราคาผลผลิตตกต่ำ ต้นทุนสูง และพึ่งพาสารเคมีมาอย่างต่อเนื่อง ชุมชนจึงเผชิญปัญหาหนี้สินที่กระทบทั้งรายได้ สุขภาพ และคุณภาพชีวิต ก่อนร่วมกันปรับเปลี่ยนสู่เกษตรปลอดภัยและสร้างอาชีพที่หลากหลาย

เมื่อวันที่ 5 ตุลาคม 2569 นายกฤษฎา บุญราช ประธานกรรมการสถาบันส่งเสริมและพัฒนากิจกรรมปิดทองหลังพระ สืบสานแนวพระราชดำริ ลงพื้นที่บ้านห้วยม่วง เพื่อติดตามการพัฒนาและต่อยอดการขับเคลื่อน “หมู่บ้าน 100 ปีชาตกาล” ด้วยพลังของชุมชนและความร่วมมือจากทุกภาคส่วน

ตั้งแต่ปี 2563 สถาบันปิดทองหลังพระฯ ได้เข้ามาขยายผลการพัฒนาจากโครงการร้อยใจรักษ์ฯ โดยน้อมนำยุทธศาสตร์พระราชทาน “เข้าใจ เข้าถึง พัฒนา” และแนวทาง “ศาสตร์พระราชา พัฒนาทางเลือก” มาประยุกต์ใช้ให้สอดคล้องกับปัญหาและความต้องการของคนในพื้นที่

พัฒนาน้ำ สร้างโอกาสทางอาชีพ - ซ่อมแซมฝาย ปรับปรุงลำเหมือง และพัฒนาระบบสำรองน้ำเพื่อการเกษตร ให้ชุมชนมีน้ำเป็นต้นทุนสำคัญในการประกอบอาชีพและสร้างรายได้อย่างมั่นคง

จากเกษตรเชิงเดี่ยว สู่เกษตรปลอดภัยและอาชีพที่หลากหลาย - ส่งเสริมการปลูกผัก ไม้ผล ไม้ดอก และการเลี้ยงปลา พร้อมยกระดับผลผลิตด้วยมาตรฐาน GAP และ PGS ตลอดจนรวมกลุ่มเป็นวิสาหกิจชุมชน เพื่อเพิ่มโอกาสทางการตลาดและเสริมความเข้มแข็งของเศรษฐกิจชุมชน

พัฒนาคน ควบคู่กับการดูแลดิน น้ำ และป่า - สนับสนุนให้ชุมชนร่วมฟื้นฟูป่าต้นน้ำ สร้างฝาย และปรับปรุงการใช้ที่ดิน เพื่อให้การพัฒนาอาชีพเดินไปพร้อมกับการดูแลทรัพยากรธรรมชาติ

“หมู่บ้าน 100 ปีชาตกาล” บ้านห้วยม่วง จึงเป็นพื้นที่ถ่ายทอดการน้อมนำแนวพระราชดำริสู่การปฏิบัติจริง ผ่านการร่วมคิด ร่วมทำ และร่วมแก้ปัญหาของคนในชุมชน โดยมีสถาบันปิดทองหลังพระฯ และภาคีเครือข่ายร่วมสนับสนุน เพื่อให้ชุมชนเข้มแข็งและพึ่งตนเองได้อย่างยั่งยืน